Khách hàng nào phá vỡ vạc bong bóng 2.000 tỷ đô la của Saudi Aramco?

Tại một cuộc họp ở Riyadh tham gia một buổi tối tháng 10 nóng giãy, Achintya Mangla, một trong những lãnh đạo cấp cao nhất của JPMorgan Chase & Co., đã nói với Yasir Al-Rumayyan rằng chẳng có cách thức nào để các chủ đầu tư quốc tế định giá Saudi Aramco ở mức 2.000 tỷ đô la. Cuộc họp diễn ra chỉ một vài tuần trước khi công ty dầu hoả quốc doanh Ả rập Xê út chào sàn.

Yasir Al-Rumayyan, người có sự nghiệp thăng tiến nhanh lẹ từ chỉ huy một nhà băng tầm trung ở Riyadh đến Chủ toạ tổ chức dầu tây quốc gia Ả rập Xê út đã nổi đóa. Ông "bắn" một tràng những câu nói bằng cả tiếng Ả rập và tiếng Anh, gây sốc cho nhiều lãnh đạo ngân hàng có mặt trong buổi họp nhằm định giá công ti đầu mỏ Ả rập.

Có lẽ, vị chủ toạ Saudi Aramco đang cực kì lo lắng. Việc nói với Thái tử Mohammed bin Salman về việc công ti dầu hoả của Ả rập Xê út không thể đạt định giá như kỳ vọng của người thừa hưởng ngai vàng là điều cực kỳ gian khổ. Nỗi run sợ được nhân lên khi chỉ nhì năm trước, Hoàng thái tử Mohammed bin Salman từng kìm hãm những người giàu nhất quốc gia trong một khách sạn năm sao, yếu tố khiến cho cả thế giới chấn động.

Trong ba năm rưỡi kể từ khi Thái tử Mohammed bin Salman lần đầu tiên đề cập đến việc IPO cho Aramco, công ti dầu tây quốc doanh bơm 10% lượng dầu nhân loại, định giá 2.000 tỷ đô la Mỹ thực sự biến thành rối rắm.

Hoàng thái tử Mohammed bin Salman, người đang điều hành mọi công tác hàng ngày ở Ả rập Xê út, từ lâu một mực đòi định giá Saudi Aramco gấp đôi thị giá của những đơn vị vốn hóa cao nhất. Điều này rõ ràng sẽ không dễ dàng chiếm được cái gật đầu trong khoảng các chủ đầu tư trên toàn trái đất nhưng bất kỳ ai phản bác bỏ điều này đều bị gạt sang một bên, bao gồm cả Khalid Al-Falih, người bị cất chức Chủ tịch Aramco và Bộ trưởng Dầu hoả Ả rập Xê út.

Trò chuyện với giới chuyên gia bản vấn, viên chức ngân hàng, giám đốc điều hành, quan chức chính phủ và các thành viên hoàng tộc mà rộng rãi người đòi hỏi giấu tên, Bloomberg đã có một cái nhìn khá toàn cảnh về cú đổ vỡ bong bóng 2.000 tỷ đô la Mỹ của Saudi Aramco. Ngay cả việc tăng kịch nai lưng 10% trong phiên thương lượng trước tiên, công ti dầu hôi quốc doanh Ả rập Xê út vẫn còn cách đích này đến hơn 100 tỷ USD.

Khi giới ngân hàng tham gia tham gia phiên IPO trong vai trò giải đáp, họ đã nói với Al-Rumayyan về cái mà ông ta muốn nghe: Thị giá 2.000 tỷ đô la không hề là điều phải lăm tăm. Lúc đầu, phường Wall định giá Aramco tham gia khoảng 1.700 đến 2.400 tỷ đô la Mỹ.

Tất nhiên, khi thời gian chào sàn ngày càng đến gần, việc định giá cũng trở thành thiếu vững bền. Tham gia tháng 9 và đầu bốn tuần 10, các chuyên gia bản vấn của Aramco đi khắp nhân loại một phương pháp không chính thức để ký hợp đồng với các nhà điều hành quỹ trong khoảng Boston tới London hay Tokyo. Ở mọi nơi, họ đều nhận được câu giải đáp rằng việc định giá Aramco là quá cao.

Thậm chí, tại Thụy Sĩ, nơi đang quản lý hàng nghìn tỷ đô la Mỹ của những người giàu nhất nhân loại, quản lý quỹ Pictet & Cie. thậm chí còn định giá công ti dầu hoả Ả rập Xê út chỉ là 800 tỷ USD, thấp hơn nhiều so với kỳ vọng mà chỉ đạo Ả rập Xê út đưa ra.

Những tin tức này được tích lũy lại. Theo các tài liệu tổng thích hợp, phần lớn đều tin rằng Aramco chỉ có giá 1.200 tỷ USD. Vài bên nghĩ là giá trị của công ti dầu hôi quốc doanh Ả rập Xê út có thể cao hơn nhưng cũng chỉ có thể chạm đến 1.500 đô la.

Nhân tố làm cho các nhà đầu tư định giá thấp Aramco là tỷ suất cổ lỗ tức. Ở giá 2.000 tỷ đô la, Aramco sẽ trả cổ lỗ tức cho cũ kĩ đông khoảng 4%, thấp hơn so mức mà Exxon Mobil Corp, Royal Dutch Shell Plc, Chevron Corp và các công ty dầu khí lớn khác phải trả.

Chủ đầu tư cần lợi suất cao hơn, nhân tố đòi hỏi định giá thấp đi. Wellington Asset Management, công ty giữ vững 1.000 tỷ USD của cải, nói rằng họ cần tỷ suất cũ rích tức quan trọng phải tăng cao khoảng 7 – 8% thì mới có thể biến vụ mua bán IPO của Aramco trở thành thú vị.

Trở lại cuộc họp buổi tối bốn tuần 10, công tác của Mangla là chia sẻ những tin tức mà họ tích lũy được. Phát biểu thay mặt các ngân hàng được thuê, Mangla đã chính thức phá tan vỡ bong bóng trị giá 2.000 tỷ đô la mà giới chức Ả rập Xê út hy vọng.

Karen Young, một chuyên gia về Trung Đông tại một viện nghiên cứu ở Washington, nghĩ là, Ả rập Xê út luôn gặp mặt phải một nhân tố là quyết định được bên trên ra và áp xuống bên dưới thay vì tổng phù hợp từ phía dưới để rồi thượng tầng ra quyết định. "Có một văn hóa lo âu ở đó. Những người thông đạt hay những nhà kỹ trị không cảm thấy thoải mái khi báo cáo", Young thể hiện sự quan trọng.

Al-Rumayyan, 49 tuổi, là người chẳng có chút trải nghiệm nào về ngành nghề công nghệ dầu hoả và gas trước khi trở thành Chủ tịch Aramco. Trong cuộc gặp gỡ bốn tuần 10, Al-Rumayyan cảm thấy như bị bội phản bởi giới ngân hàng phường Wall, những người nói với ông ta rằng việc định giá 2.000 đô la cho thương vụ IPO là khả thi. Cuối cùng, Ả rập Xê út đứng trước lựa chọn gian khổ, tiến lên và hứng chịu việc mất mặt với nguy cơ Aramco bị định giá dưới 1.500 tỷ đô la Mỹ hoặc trì hoãn thương vụ này, có nhẽ là mãi mãi.

Riyadh, vốn muốn khôi phục lại hình ảnh của vương quốc sau vụ ám sát nhà báo Jamal Khashoggi, đã lựa chọn cách thức 3: Bỏ qua các nhà đầu tư nước ngoài và bán cổ phần Aramco tại quê nhà. Chính phủ sẽ gây sức ép cho các mái nhà phong lưu ở Ả rập Xê út cũng như đưa một số bạn bè ở khu vực Trung Đông, bao gồm các quỹ do Các Tiểu vương quốc Ả rập Thống nhất và Kuwait kiểm soát, vào sắm cũ rích phiếu. Thậm chí, việc IPO còn được giải quyết với định giá công ty là 1,7 tỷ đô la.

Dù chỉ là cái bóng của kết hoạch ban đầu nhưng thương vụ IPO mới của Aramco vẫn là chiến thắng của Hoàng thái tử Salman. Thứ năm tuần trước, Aramco báo cáo việc gây quỹ kỷ lục 25,6 tỷ đô la, tấn công bại vụ mua bán trị giá 25 tỷ đô la của gã đẩy đà thương mại điện tử TQuốc Alibaba. Định giá mới cũng xô đổ 1 kỷ lục sinh tồn phổ thông năm qua: Công ti giá trị nhất thế giới được giao dịch ở Riyadh chứ chẳng hề ở Mỹ.

Đối với thị trấn Wall, vốn còn đang bị choáng váng bởi thương vụ IPO sụp đổ của WeWork cũng như hoạt động kém hiệu quả của Uber sau khi chào sàn, Aramco đích thực là một bê bối khác. Sau khi đưa ra những định giá phi thực tế nhằm giành được một chỗ trong ký hợp đồng lịch sử, các nhà băng nổi tiếng nhất trái đất đang hứng chịu sự khinh miệt trong khoảng đối tượng mua hàng hay sự chế giễu giễu cợt của các nhà đầu tư. Thậm chí, họ còn đương đầu với viễn ảnh 4 năm khiến việc không công vì một thương vụ thất bại.

Đọc thêm: Bloomberg

Linh Anh

Theo Trí thức trẻ


Xem thêm: mua nha
Chuyên mục:

NHẬN XÉT&BÌNH LUẬN

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét