Nỗi trằn trọc của người thiếu phụ trong căn nhà toàn gỗ quý ở Bình Dương

Nhà cổ lỗ È cổ Công Tiến thưởng

Phải chuyển động phổ biến lần và hỏi nhiều người, chúng tôi mới tới được nhà chị È Ánh Tuyết. Căn nhà đất số 21 Ngô Tùng Châu (P. Phú Cường, TP. Thủ Dầu Một, Bình Dương) nằm mệnh chung sau những gian hàng trong chợ Thủ. Lách qua một khoảng hẹp, chúng tôi vào được bên trong. Tấm biển công nhận di tích lừng lững ở trước mắt chúng tôi. Trên tấm biển ghi rõ đây là nhà cổ của ông Nai lưng Công Tiến thưởng.

Chị Tuyết, 50 tuổi, con gái của ông Nai lưng Công Quà và cũng là người thừa hưởng căn nhà này sau khi ông mệnh chung, tiếp chúng tôi tại phòng khách.

Nỗi trăn trở của người đàn bà trong căn nhà toàn gỗ quý ở Bình Dương - Ảnh 1.
Phía ngoài nhà cũ rích È cổ Công Vàng.

Trời bên ngoài chuyển mưa. Chị nói với chúng tôi, phổ thông năm trước, thời gian 2005, nhà xuống cấp nguy hiểm. Cứ mỗi lần mưa, nước ngập rất sâu. Nguồn cội là do rác ở chợ, những tòa tháp xây đắp bao quanh xả thải khiến cho nước không thoát được. Cũng may, nhà được xây dựng toàn gỗ quý, chịu được nước nên sau khi làm mới kết thúc vẫn không có thiệt thòi nào đáng kể.

Chị cho nhân thức, chị là cháu đời thứ 5 thuộc hệ phái ông Trần Văn Long. Ngôi nhà này được ông Long xây dựng vào năm 1889 đến năm 1892 mới xong trên quy mô 1333 m2. Trải qua phổ thông đời, người hấp thụ sau đó là phụ thân chị, bác bỏ sĩ Nha khoa Trằn Công Vàng.

Nỗi trăn trở của người đàn bà trong căn nhà toàn gỗ quý ở Bình Dương - Ảnh 2.
Bia thừa nhận di tích.

Bác bỏ sĩ Tiến thưởng tốt nghiệp Y học tại Pháp, đã giảng dạy tại Đại học Y khoa Sài Gòn trong khoảng năm 1967 tới 1974. Ông mất năm 1999. Trước khi mất 2 năm, ông đã giao cục bộ cơ ngơi của ngôi nhà cho chị quản lý.

Ngôi nhà được xây dựng theo hình chữ Đinh. Nhà khiến cho bằng các loại gỗ quý, chạm khắc tinh xảo.

Nỗi trăn trở của người đàn bà trong căn nhà toàn gỗ quý ở Bình Dương - Ảnh 3.

Chạm trổ công sức.


Nhìn vào ngôi nhà, chúng tôi ghi kiếm được phía bên trong trong nhà được trang hoàng theo đẳng cấp cổ truyền của người Việt. Trong khoảng chân cột đến gia đình, từ các tủ thờ đến những bức hoành phi liễn đối đầy đủ đều được chạm trổ khôn cùng lao động.

Có được những khôn khéo đó là nhờ sự liên kết của nghệ hiền khô Huế vào và những người thợ ở Bình Dương. Sự liên minh đã cho xây dựng thương hiệu ba ngôi nhà cổ tại đất Thủ Dầu Một, trong đó có ngôi nhà của ông È Công Quà.

Hiện thời cả 3 ngôi nhà cổ ở phố đi bộ Thủ Dầu Một hầu như còn vẹn nguyên. Những thiết bị trong nhà cũng không bị thất thoát.

Nỗi trăn trở của người đàn bà trong căn nhà toàn gỗ quý ở Bình Dương - Ảnh 4.
Gian ở dọc đường.
Nỗi trăn trở của người đàn bà trong căn nhà toàn gỗ quý ở Bình Dương - Ảnh 5.

Án Thư ông Quà. Chân dung ông ở giữa.


Nỗi trằn trọc của người thừa kế

Chị Tuyết nói, dòng họ Trần có gần như 3 ngôi nhà cổ hủ và một nghĩa trang gia tộc. 2 trong 3 nhà đã được công nhận di tích. Còn lại nhà của ông Miên (xã Tề) và tha ma chưa được công nhận vì nhiều nguyên nhân.

Nghĩa trang bây giờ đã xuống cấp nặng. Phổ thông sự tu chỉnh bên trong không phù hợp với trạng thái đã khiến giảm đi vẻ trang nghiêm.

Nỗi trăn trở của người đàn bà trong căn nhà toàn gỗ quý ở Bình Dương - Ảnh 6.

Cổng nghĩa trang gia tộc đổ nát.


Nỗi trăn trở của người đàn bà trong căn nhà toàn gỗ quý ở Bình Dương - Ảnh 7.

Tường thành xiêu vẹo vẹo.


Chị Tuyết cho biết, tha ma do 3 bằng hữu họ È gồm ông Miên, ông Long và ông Lân góp lại sắm miếng đất lập nên và ủy quyền ông Lân chăm bẵm. Năm 1886, mẹ của 3 ông là người trước tiên được mai táng tại tha ma này. Với trạng thái xuống cấp ở nghĩa địa hiện tại, chị hy vọng chính quyền phối hợp cùng với gia tộc để tu sửa lại.

Nỗi trăn trở của người đàn bà trong căn nhà toàn gỗ quý ở Bình Dương - Ảnh 8.

Tượng Phật trong nhà ông Tiến thưởng.


Trở lại câu chuyện của căn nhà cũ kĩ, chị Tuyết cho biết, cả 3 ngôi nhà cổ đều có phần trang hoàng nội thất phú quý và đa dạng. Riêng về xây đắp, tham gia thời gian ấy chưa có những công cụ, máy móc nên đa số đều thi hành bằng tay. Cả 3 nhà đều không sử dụng mộng ghép nên không cần tới đinh, vững chắc và rất vững quà.

Lúc kiếm được nhà, chị mới 20 tuổi nên chưa có ý niệm gì thâm thúy về việc bảo quản giữ gìn căn nhà. Khi phụ thân bệnh, chị phải ở nhà chú tâm, có cơ hội tiếp cận anh em, kết nối với dòng họ, chị mới được hướng dẫn cho thấy trị giá của ngôi nhà.

Thật vậy, ngoài giá trị kiến trúc nghệ thuật cách thức bài trí bên trong thể hiện đề cao thờ tự tổ tông. Lối trang hoàng nội thất các liễn đối hoành phi bằng chữ Hán mang đậm nguyên tắc Nho giáo biểu lộ tinh thần đạo đức, lễ nghĩa truyền thống của dân tộc.

Từ biệt chị Tuyết, chúng tôi ra về vẫn còn văng vẳng bên tai câu nói của chị: 'Nhà mình chính mình phải quý, phải để mắt. Có thể đây cũng là cái duyên với nhà cổ hủ mà tôi may mắn có được'.

Theo È cổ Chánh Nghĩa

Vietnamnet


Xem nhiều hơn: bat dong san
Chuyên mục:

NHẬN XÉT&BÌNH LUẬN

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét