Kinh tế Mỹ dưới thời Trump đang dần xì hơi, gói cắt giảm thuế 1.000 tỷ đô la không có đa dạng ý nghĩa

Tổng thống Trump từng lập luận rằng ông hoàn toàn không có tội vạ gì bởi nền kinh tế đang quá "mập mạp". Đương nhiên, hãy nhìn lại lời tuyên bố của ông rằng kinh tế Mỹ sẽ có thể phát triển chẳng hề 3% mà là "4%, 5% hay thậm chí 6%" mỗi năm.

Những con số mới nhất cho thấy kinh tế Mỹ phát triển 2,3% trong năm ngoái, bằng chính tốc độ phát triển của thời kỳ 10 năm kể từ khi Đại suy thoái xong xuôi. Và con số được dự báo sẽ còn giảm xuống.

Giống như phổ thông lời hứa hẹn khác của Tổng thống Trump, niềm hi vọng và hoài bão của ông cũng phải đối mặt với thực tiễn phũ phàng. Thực tại chứng minh rằng làm cho kinh tế Mỹ to đùng quay về chẳng hề tiện lợi như trong nghĩ suy của một vài chính trị gia.

Cất cánh

Tháng 12/2017, khi ông Trump ký tham gia Đạo luật Cắt giảm thuế và việc làm (TCJA), đảng Cộng hòa đang "bay cao". Với gói cắt giảm thuế lớn tưởng, họ làm được 1 thành công hành pháp cần thiết giúp hiện thực hóa một trong những dành đầu tiên bậc nhất khi tranh cử 1 năm trước. Đảng Cộng hòa và ông Trump hân hoan tin rằng kinh tế Mỹ sẽ có thể cất cánh.

Đúng là kinh tế Mỹ đã khởi sắc khỏe khoắn, nhưng chỉ là trong 1 thời gian chứ không hề mãi mãi. Phát triển GDP thực chạm mốc 3,5% mùa xuân năm 2018, và đã có lúc nhường nhịn như ông Trump hoàn toàn đúng về những tác động nổi bật mà chính sách cắt giảm thuế sẽ mang đến.

Tuy nhiên, thú vui đó không kéo lâu dài. Tốc độ vững mạnh quay lại mức 2,9%, và sau đó thậm chí là 1,1%. Kể từ khi gói cắt giảm thuế có hiệu lực, kinh tế Mỹ vững mạnh nhàng nhàng 2,5%, ngang bằng với mức 2,6% của 6 quý trước khi đạo luật cắt giảm thuế được ưng chuẩn.

Kinh tế Mỹ dưới thời Trump đang dần xì hơi, gói cắt giảm thuế 1.000 tỷ USD không có nhiều ý nghĩa - Ảnh 1.

Lớn mạnh GDP Mỹ qua các năm

Số đông mọi dự đoán trong khoảng các chuyên gia kinh tế cao cấp, Cục dự trữ liên bang, Văn phòng ngân sách Quốc hội Mỹ, IMF, OECD - nhưng chẳng phải là Nhà Trắng - đều nghĩ là kinh tế Mỹ sẽ tăng trưởng khoảng 2% mỗi năm trong mai sau gần. Với tốc độ tăng trưởng lực lượng công trạng tiềm năng sụt giảm trong khoảng 1% mỗi năm xuống chỉ còn khoảng 0,2%, sẽ cần tới năng suất rất tốt mới có thể giúp nước Mỹ đạt mức tăng trưởng 2%.

Không thể xoay chuyển cục diện

Gói cắt giảm thuế đầy đủ đã không thể thay đổi bất kỳ điều gì. Giống như bạn ném 1 hòn đá cuội xuống hồ nước: ban đầu sẽ tạo ra âm thanh rất to và khiến cho nước tung tóe, thậm chí phát hành một số làn sóng, nhưng sau đó mặt nước tĩnh lặng quay về và chẳng có gì đổi mới. Jason Furman, chuyên gia kinh tế trưởng của ông Barack Obama, cho biết ông và đồng nghiệp Robert Barro tin rằng về dài hạn gói cắt giảm thuế chỉ có thể giúp GDP Mỹ lớn mạnh thêm 0,04% mỗi năm.

Bất chấp những chứng cớ cho thấy cắt giảm thuế không mang lại hiệu quả hoành tráng như dự tính, Nhà Trắng vẫn đang kiên định với dự báo GDP lớn mạnh 3% mỗi năm trong 10 năm đến.

Thuế được cắt giảm mạnh với kỳ vọng sẽ giúp "sạc đầy" phát triển kinh tế bằng cách tạo động lực các tổ chức đầu cơ vào trang bị, R&D, phần mềm.. để tăng năng suất. Hiện kinh tế Mỹ rất cần năng suất đẩy mạnh, do vì yếu tố cần thiết khác để tăng GDP - tăng trưởng lực lượng công huân - đang yếu.

Nhưng thực tiễn là đợt cắt giảm thuế khủng đã tác động không quá đa dạng và quá lâu lên không gian kinh doanh. Trong 6 quý kể trong khoảng khi Mỹ cắt giảm thuế, đầu cơ của nả nhất thiết của doanh nghiệp đã lớn mạnh 4,4% (nhân tố chỉnh theo năm), so với mức 4,7% của 6 quý trước thời gian giảm thuế.

Các doanh nghiệp đã sử dụng số tiền dôi ra để chia cho các cổ lỗ đông thay vì tái đầu cơ. Và dữ liệu trong khoảng Cục thống kê cho thấy 1 công dụng không hy vọng nhưng khá dễ đoán: người giàu lại càng giàu thêm.

Giá dầu mới là nhân tố quyết định

Cuộc chiến thương nghiệp với Trung Quốc (và ông Trump cũng phát động chiến tranh thương nghiệp với nhiều nước khác) ko phải là căn nguyên lớn nhất làm cho kinh tế Mỹ lờ lững lại. Thuế và sự bất ổn có thể khiến bầu không khí thêm ngột ngạt, nhưng ảnh hưởng lên GDP là rất ốm. Khởi thủy lớn nhất nằm ở phản ứng với giá dầu giảm.

Trong quý II, đầu tư của tổ chức giảm 1%. Đây là quý giảm đầu tiên kể từ đầu năm 2016, khi giá dầu thấp ảnh hưởng bị động tới hoạt động đầu tư của các tổ chức Mỹ, khác biệt là trong hoạt động khoan dầu.

Nhân tố tương tự đang diễn ra. Đầu cơ tham gia các mỏ dầu và các hạ tầng khai thác khác đã giảm 7,7% trong năm qua vì giá dầu giảm trong khoảng 70 đô la Mỹ xuống còn hơn 50 USD. Năm 2018, khi giá dầu tăng, đầu tư cũng tăng 14%.

Vấn đề đó có tức là giá dầu có ảnh hưởng lớn hơn tới sự trồi sụt của hoạt động đầu cơ nếu như so với chính sách cắt giảm thuế. Nói như Alexander Arnon của Penn-Wharton Budget Model, giá dầu là yếu tố chính quyết định lượng vốn đầu tư của đơn vị.

Theo phân tích của ông, việc giá dầu tăng trong khoảng mức 50 đô la Mỹ tại thời gian cuối năm 2017 lên 70 đô la Mỹ tham gia cuối năm 2018 lý giải làn sóng đầu tư phát triển trong năm 2018. Nhân tố trái lại diễn ra khi giá dầu giảm từ hơn 100 đô la Mỹ năm 2014 xuống còn gần 30 USD năm 2016.

Phần lớn những câu chuyện kể trên cho thấy làm cho nền kinh tế lớn tưởng quay về là việc không phải tiện lợi. Kể cả khi đó là đợt cắt giảm thuế giá trị 1.000 tỷ USD và ngân sách thâm hụt nặng thì nền kinh tế cũng chỉ có thể lóe sáng trong giây lát mà thôi.

Thu Hương

Theo Trí thức trẻ/Market Watch


Xem thêm: bds
Chuyên mục:

NHẬN XÉT&BÌNH LUẬN

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét