Điều đặc biệt của điếu văn Tổng bí thư Lê Duẩn đọc tại lễ truy vấn điệu Chưng Hồ

Điếu văn chứa đựng tình cảm, tinh hoa trí não của các chỉ huy: Lê Duẩn, Trường Chinh, Phạm Văn Đồng, Võ Nguyên Giáp, Hoàng Tùng… và ông Đống Ngạc dành cho Người.

Ngày 2/9/1969, Chủ toạ Hồ Chí Minh từ trần sau một cơn đau tim đột nhiên ngột. Trong một buổi họp bàn tổ chức tang lễ Người, Bộ Chính trị đã ủy quyền một vài cán bộ chuẩn bị dự thảo điếu văn.

Theo tinh thần cuộc họp, lễ tang Chủ tịch Hồ Chí Minh được công ty với lễ nghi long trọng nhất, bắt đầu quốc tang trong 7 ngày (4 -10/9/1969).

Lễ viếng khởi đầu trong khoảng sáng ngày 6/9 tại hội trường Ba Đình, lễ truy nã điệu được đơn vị trang trọng vào ngày 9/9 tại quảng trường Ba Đình - nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đọc bản Tuyên ngôn khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa năm 1945.

Điều đặc biệt của điếu văn Tổng bí thư Lê Duẩn đọc tại lễ truy điệu Bác Hồ
Tổng bí thư Lê Duẩn đọc điếu văn tại lễ truy nã điệu Chủ tịch Hồ Chí Minh ngày 9/9/1969. Ảnh tư liệu

Các bạn hữu nỗ lực viết hoàn thành trong đêm nay

Viết điếu văn là việc quan trọng nhất trong các khâu sẵn sàng tang lễ. Các cán bộ chịu trách nhiệm biên soạn thảo đã hối hả gửi văn bạn dạng cho từng ủy viên Bộ Chính trị để xin ý kiến tham gia ngày 5/9/1969 và sáng 6/9/1969.

Chiều tối 6/9/1969, Bí thư thứ nhất BCH TƯ (một phương pháp gọi khác chức danh Tổng bí thư) Lê Duẩn chủ trì cuộc họp Bộ Chính trị tiếp diễn bàn về công ty lễ truy hỏi điệu và phê duyệt bản điếu văn dự thảo.

Hơn 21h, cuộc họp trợ thì dừng, bạn dạng dự thảo điếu văn chưa thông qua được, Bộ Chính trị giao cho Tổng bí thơ Lê Duẩn chuẩn bị một văn phiên bản khác.

Trở về nhà riêng, Tổng bí thư Lê Duẩn gặp gỡ tổ thư ký, trao cho đồng đội bản Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh, nhị bản dự thảo điếu văn và nói: "Bộ Chính trị chưa phê duyệt nhị phiên bản dự thảo này, các đồng chí đọc thật kỹ Chúc thư và dự thảo điếu văn rồi giúp tôi biên soạn thảo bản  khác, lễ truy điệu ấn định vào ngày 9/9, các bạn hữu nỗ lực viết chấm dứt trong đêm nay để ngày mai Bộ Chính trị họp tiếp, thời điểm còn lại không phổ thông".

Ông Đống Ngạc (thư ký của Tổng bí thư Lê Duẩn) và ông Đậu Ngọc Xuân (chuyên viên nghiên cứu của Văn phòng Tổng bí thơ) được trao nhiệm vụ viết điếu văn. Tổng bí thơ Lê Duẩn nói rõ những định hướng căn bản, những vấn đề lớn mà điếu văn cần dồn vào một chỗ làm nổi bật.

Về hình thức, cách thức viết, Tổng bí thơ dặn: Không rập theo lối viết văn điếu, lâm ly, ai oán thông thường, giảm thiểu câu chữ sáo mòn, lời văn cần giản dị, trong trắng mà long trọng, hàm súc, lắng đọng, có sức truyền cảm, dễ đi tham gia lòng người…

Theo những định hướng, đòi hỏi đề ra, trước khi viết điếu văn, hai ông đọc kỹ lại bản Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh, nhị bản dự thảo điếu văn và điếu văn của Ăng-ghen đọc trước phần tuyển mộ Các Mác, điếu văn Stalin đọc vĩnh biệt Lênin, điếu văn của Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc trong lễ vĩnh biệt cụ Hồ Tùng Mậu - một đội viên cách mạng lão thành.

Nhì giờ sau khi kiếm được nhiệm vụ trôi qua (trong khoảng 22- 24h) hai ông vẫn chưa viết được dòng nào. Tới hơn 1h sáng, ông Đống Ngạc mới đặt bút viết dòng đầu tiên. Còn ông Đậu Ngọc Xuân đột nhiên bị cảm giả mạo không thể gắng công được.

Ông Đống Ngạc kể lại: "Thu xếp cho ông Xuân tĩnh dưỡng chấm dứt, quay lại bàn viết, ông xác định phải vượt qua bản thân mình, đúng như lời Bác “mỗi người khiến cho việc bằng hai” thay bạn và lời của bằng hữu Tổng bí thư: biến đau thương thành hành động chi tiết. Ông cầm bút viết câu trước tiên: “Hồ Chủ tịch nâng niu của chúng ta không còn nữa...”.

Sức nghĩ sáng ra. Ngòi bút trong tay như có trớn, ông Đống Ngạc viết một mạch về nỗi đau mất Bác, về Bác: “Dân tộc ta, dân chúng ta, đất nước giang sơn ta đã xuất hiện Hồ Chủ toạ, vị anh hùng dân tộc đẩy đà, và chính Người đã làm cho nhãi nhép cho dân tộc ta, dân chúng ta, tổ quốc nước nhà ta...”.

Cứ đà đó, tự tín, hào hứng ông viết tiếp theo dàn bài. Đến phần ba nói về những quan niệm lớn trong tư tưởng Hồ Chí Minh và nhiệm vụ của những người còn sống bữa nay và mai sau, ông dừng tay suy ngẫm sâu hơn nữa, đối chiếu với những dòng ghi vội trong sổ tay lời dặn của Tổng bí thư Lê Duẩn và mua cách thức diễn đạt, biểu thị sao cho thật gọn nhẹ, súc tích, gây được tuyệt vời mạnh khỏe.

Ông đọc lại bài điếu truy vấn điệu V.Lênin có dạng thức lời thề, liền bắt lấy ý nghĩ đó đó, hiện thực hoá bằng phương pháp lặp lại những điệp khúc để khắc sâu tham gia lòng người: "Vĩnh biệt Người, chúng ta thề... đáp lại là hàng vạn cánh tay giơ cao: Xin thề! Xin thề! Xin thề!".

5 lời thề danh dự của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta trước anh linh của Chủ toạ Hồ Chí Minh là 5 phần nội dung chủ chốt của điếu văn.

Phần cuối nêu bật 2 di sản quý báu mà Bác Hồ để lại trong kỷ nghuyên Hồ Chí Minh, thời đại vinh hoa nhất của lịch sử dân tộc, đó là: Chủ quyền - Tự do và Chủ nghĩa thị trấn hội ở vietnam.

Ông Đống Ngạc viết liền một mạch tới khoảng 5h sáng ngày 7/9/1969 mới lâm thời chấm dứt bài viết. Khi ông vừa đặt dấu chấm than hoàn thành dòng cuối thì Tổng bí thơ Lê Duẩn yêu cầu được xem.

Từng lời, từng chữ khiến rung động trái tim

Theo Tổng bí thư Lê Duẩn, cứ để bài viết như thế đem cho tiến công máy, gửi các bằng hữu trong Bộ Chính trị, Ban Bí thơ xem lại và góp ý trong buổi sáng họp hôm đó sửa tiện thể.

8h sáng 7/9, Bộ Chính trị và Ban Bí thơ họp thông thường để tiếp diễn xem xét biên tập và thông qua phiên bản điếu văn. Các ủy viên Bộ Chính trị cho thêm phổ thông ý, bằng phẳng lại các phần cho hợp lý, chặt chẽ, sửa lại phổ quát trong khoảng chính xác, trong trắng, khúc chiết…

Khoảng 11h, phiên bản điếu văn được Bộ Chính trị chấp nhận về cơ bản, ôngTố Hữu, ông Hoàng Tùng - ủy viên BCH TƯ Đảng cùng hai ông Đậu Ngọc Xuân và Đống Ngạc tổng hợp các quan niệm đóng góp để hoàn chỉnh.

13h ngày 7/9/1969, việc tu sửa bản điếu văn mới trợ thời ổn. Đây là lần chỉnh sửa lớn, lao động nhất. Phải qua 4,5 lần tu sửa, chỉnh lý nữa trên cơ sở ý kiến của các lãnh đạo trong Bộ Chính trị: Trường Chinh, Phạm Văn Đồng, Võ Nguyên Giáp…

Đến khoảng 20h ngày 7/9/1969, bản điếu văn mới được hoàn thiện. Tổng bí thơ Lê Duẩn ký tắt cho tấn công máy, chuyển sang Ban Đối Ngoại dịch ra 5 thứ tiếng Nga, Anh, Pháp, TQuốc, Tây Ban Nha.

Ông Đống Ngạc nhận xét, nếu như so phiên bản điếu văn đọc trong lễ tầm nã điệu Chủ tịch Hồ Chí Minh với phiên bản viết rạng sáng 7/91969 thì “bản điếu văn đã có rộng rãi từ ngữ chuẩn xác, rộng rãi đoạn, ý cần thiết thâm thúy và ý tứ thuần thục hơn”.

Bản điếu văn của BCH TƯ Đảng đọc trong lễ truy tìm điệu Chủ tịch Hồ Chí Minh thực thụ là một văn kiện lịch sử đặc biệt quý giá, một áng văn hào hùng, xúc động, chứa đựng tình cảm, tâm huyết, tinh hoa trí óc của các chỉ huy: Lê Duẩn, Trường Chinh, Phạm Văn Đồng, Võ Nguyên Giáp, Hoàng Tùng… và ông Đống Ngạc dành cho Người.

Kể trong khoảng ngày 9/9/1969, bạn dạng điếu văn của BCH TƯ Đảng đọc trong lễ truy vấn điệu Chủ toạ Hồ Chí Minh vẫn sống mãi với thời điểm. Từng lời, từng chữ trong văn kiện lịch sử đó vẫn làm cho rung động trái tim, tâm hồn nhân dân Việt Nam và bằng hữu thế giới.

...Trước anh linh của Hồ Chủ tịch, chúng ta nguyện suốt đời chung thủy với Người, đem hết tâm hồn và quyết tâm, liên minh thành một khối sắt thép, nỗ lực quên bản thân, quyết làm cho tròn nghĩa vụ cao quý vì chủ quyền, tự do của Tổ quốc, vì êm ấm của quần chúng. # ta và góp phần xứng đáng tham gia tương lai cách mạng của nhân dân quả đât.

Hồ Chủ toạ đã tắt thở! Nhưng Người xoành xoạch dẫn dắt chúng ta. Chúng ta vẫn cảm thấy có Người xoành xoạch kế bên. Bởi vì chúng ta vẫn đi theo đoạn đường của Người, tiếp diễn tương lai đẩy đà của Người. Do vì Người vẫn sống mãi với giang sơn non sông, tên tuổi và hình ảnh của Người ngày càng khắc sâu trong trái tim, khối óc của mỗi chúng ta”.

Bức điện mật khi Bác Hồ qua đời trong ký ức nguyên Phó Thủ tướng

Bức điện mật khi Chưng Hồ qua đời trong ký ức nguyên Phó Thủ tướng

 Tôi không bao giờ quên tâm cảnh sững sờ vào buổi tối 2/9/1969 khi cầm trên tay bức điện mật từ nội địa báo tin dữ.

Trương Xuân Mai (cán bộ Khu di tích Chủ toạ Hồ Chí Minh, Phủ Chủ toạ)


Xem thêm: mua nha
Chuyên mục:

NHẬN XÉT&BÌNH LUẬN

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét