Chân dung người tiếp bước Jack Ma lèo lái Alibaba: Đi lên từ kiểm toán viên, kì quái tiếng đến mức từng bị nhầm là nhân viên tạp vụ nhưng tham vọng không phải kém người thành lập

 Zhang muốn thành lập 1 startup ở ngay bên trong gã to đùng thương nghiệp điện tử Alibaba. Đó sẽ là liên kết của khu chợ thực phẩm, nhà hàng và vận dụng giao hàng, dùng robot và kĩ nghệ nhận biết gương mặt để đẩy nhanh tốc độ giao hàng cũng như thanh toán.

Có tên Freshippo, dự án của Zhang có ý nghĩa quan trọng đối với tương lai của Alibaba, với 150 khu chợ trên khắp 17 đô thị ở TQuốc. Trong buổi chiều cuối tuần cách đây không lâu, tại 1 cửa hàng ở Hàng Châu, những cỗ ván nhựa tự động vận động khắp hành lang, tích lũy hàng hóa để dịch vụ các đơn hàng trực tuyến. Những người giao hàng ở ngay gần đó, sẵn sàng vận chuyển hàng trong khuôn khổ bán kính 1,9 dặm chỉ trong 30 phút.

Ít người biết đến hơn hẳn so với nhà sáng lập, Zhang (47 tuổi) sẽ là người kế nhiệm Jack Ma để chống chèo con thuyền Alibaba sau khi ông nghỉ hưu chính thức. Trong khoảng bữa nay, ngoài chức phận CEO đã cáng đáng từ năm 2015, tên của Zhang sẽ có thêm chức danh Chủ toạ Alibaba ở kế bên và trở thành người trước tiên ngoài Jack Ma song song nắm giữ cả 2 địa điểm.

Bên cạnh Ma là anh hùng được cả trái đất biết tới với những bài phát biểu tràn đầy ngẫu hứng, Zhang là người thư thả hơn với giọng nói bé bỏng nhẹ và có chút ít ngắc ngứ khi trò chuyện bằng tiếng Anh với các nhà đầu tư nước ngoài. Thậm chí ở China cũng ít người nhân thức đến Zhang. Có giai thoại kể rằng tại hội sở của Alibaba, phụ huynh của 1 viên chức từng nhầm lẫn Zhang là viên chức tạp dịch.

Nhưng Zhang cũng quyết liệt không kém so với người tiền nhiệm. Ông nghĩ là điểm rất dị của Alibaba nằm ở vị thế là tổ chức kinh doanh có sứ mạng đem thế giới online và offline kết nối với nhau trong mọi lĩnh vực mà trước mắt là thực phẩm. Hàng chục sáng kiến mới của Zhang đang dẫn Alibaba tiến sâu vào các ngành mới mẻ gồm tài chính, y tế, phim ảnh và âm nhạc. Khác biệt là ở Mỹ, nơi Alibaba niêm yết cũ kĩ phiếu, một vài chủ đầu tư tỏ ra lo ngại về tham vọng này. Dĩ nhiên Zhang ý kiến đó là vấn đề sống còn.

"Phần lớn các mảng buôn bán đều có vòng đời. Giả dụ chúng ta không hủy bỏ những mảng đang sinh tồn, người khác sẽ làm việc đó. Cho nên tôi thà trông thấy chính những mảng kinh doanh mới của chúng tôi kết liễu những thứ cũ kỹ trong nội bộ", Zhang trả lời phỏng vấn của Bloomberg ngay tại hội sở ở Hàng Châu.

Siêu thị online đã giúp Alibaba trở thành công ti niêm yết lớn nhất Trung Quốc với giá trị vốn hóa vào khoảng 460 tỷ USD, nhưng trong những tháng vừa mới đây đã có một số tín hiệu bị động hiện ra. Kinh tế TQuốc trùng xuống, làm cho chi tiêu tiêu dùng và ngân sách chi cho quảng cáo bị tác động. Cổ lỗ phiếu Alibaba hạ thấp giá. Và biểu tình ở Hồng Kông buộc Alibaba phải hoãn vụ IPO hy vọng mang đến 20 tỷ đô la vốn mới.

Mitchell Green, chỉ huy của Lead Edge Capital, quỹ đang đầu cơ vào Alibaba, phản hồi "Zhang phải tìm thấy những động lực phát triển doanh thu mới và cho nên ông đang gieo trồng phần đông hạt giống mới".

Hiện ra và lớn lên ở Thượng Hải, Zhang theo nghiệp kế toán của phụ thân chính mình khi theo học lĩnh vực Nguồn vốn tại ĐH Thượng Hải. Khi chập chững tham gia nghề, ông đã chứng kiến những công ty tưởng như vững chãi cũng có thể biến mất lập cập như thế nào. Ông đang đi phỏng vấn ứng tuyển tại Barings Bank khi 1 trader tấn công mất hơn 1 tỷ USD và khiến định nhạo báng tài chính 233 năm tuổi khốn đốn. Sau đó Zhang biến thành kiểm toán tại chi nhánh China của Arthur Andersen và đang khiến cho việc tại đây khi Andersen phá sản vì có liên quan đến vụ bê bối chấn động Enron.

Zhang từng là CFO của tổ chức kinh doanh game Shanda Interactive ở thời điểm đây là công ty internet lớn nhất Trung Quốc. Đó cũng là nơi Phó Chủ toạ Joseph Tsai – người có ảnh hưởng lớn thứ nhì của Alibaba, sau Jack Ma, sắm thấy Zhang năm 2007.

Alibaba là nơi là Zhang thực thụ trông thấy bạn dạng thân chính mình. Khi ông mới vào Alibaba, website hot nhất của tổ chức kinh doanh là Taobao – chợ điện tử giống với eBay – đang thua lỗ và chan chứa hàng giả. "Tôi ngạc nhiên khi nhìn tham gia công bố tài chính. Doanh thu? Bằng 0. Quá rộng rãi lỗ. Bảng bằng phẳng kế toán thậm chí còn tồi tệ hơn", Zhang nói.

Bắt đầu trong khoảng năm 2008, Zhang đảm đương sản xuất Tmall, chợ điện tử giống với Amazon và hiện vẫn là mảng sinh lời rộng rãi nhất. Để thú vị đối tác làm ăn, ông cung cấp những thông tin rất bổ ích về khách hàng: bạn nào đã tậu hàng, họ sống ở đâu và loại giới thiệu rộng rải nào sẽ phù hợp nhất. Doanh thu bùng nổ và Zhang thủng thẳng hấp dẫn được các thương hiệu thế giới như bột giặt Tide của P&G và mỹ phẩm SK-II tới TQuốc bán hàng online. Ông cũng cho thấy Alibaba thực sự nghiêm túc với việc chống hàng giả bằng phương pháp lắp đặt phần mềm phát hiện hàng giả và có hotline để công bố vi phạm.

Năm 2009, Zhang và đội ngũ của ông phát triển Singles’ Day, ngày hội mua sắm được đơn vị tham gia ngày 11/11 hàng năm với vô khối mặt hàng giảm giá sốc. Zhang đã bỏ ra phổ thông tháng hối thúc các thương buôn tham gia tham gia sự kiện này. Doanh thu đạt 135 triệu đô la ngay trong năm thứ 2 và tới năm thứ 5 đã tăng lên 5,8 tỷ đô la Mỹ. Năm rồi con số đạt 31 tỷ đô la, vượt xa doanh thu của ngày Black Friday ở Mỹ.

Những công trình như Freshippo là một phần trong chiến lược mà Alibaba sáng sủa gọi là "bán lẻ kiểu mới". Ý tưởng được thai nghén bởi CEO Hou Yi của Freshippo, người đang có nhu cầu tự xây đắp tổ chức kinh doanh khi gặp gỡ Zhang năm 2014. Sau khi uống cafe cùng nhau, Zhang thuyết phục được Hou Yi gia nhập Alibaba và đầu cơ cho anh 100 triệu đô la để mở màn, không đòi hỏi có lợi nhuận trong 2 năm đầu.

Freshippo không hề là kiểu dự án cam đoan sẽ chiến thắng. Trong ngành nghề thực phẩm biên lợi nhuận quá mỏng tanh và có phổ quát tình địch cạnh tranh gay gắt với tài chính dồi dào. Ele.me của Alibaba cũng đang đốt cả núi tiền trong cuộc chiến với Meituan. Wang Xing, người thành lập của Meituan, trong 1 cuộc phỏng vấn hồi đầu năm nay đã nói rằng Alibaba sẽ chẳng thể tiếp tục khó khăn tới năm 2020. Zhang khẳng định vấn đề đó là sai, và Alibaba cố gắng sẽ có được chí ít 50% thị phần trong mảng giao đồ ăn để có được ưu thế trong các mảng có can hệ, ví dụ như phục vụ trả tiền điện tử.

Có lẽ mở mang ở hoạt động mua bán nước ngoài là thử thách lớn nhất của Alibaba. Ma cam đoan Alibaba sẽ phát hành chí ít nửa kia doanh thu là từ hoạt động mua bán bên ngoài đại lục, một chỉ tiêu mà Zhang cũng sẽ theo đuổi. Tất nhiên những con số đang ở cách thức khá xa mục tiêu. Alibaba đã rót 4 tỷ đô la vào Lazada để mở mang hoạt động ở Đông Nam Á nhưng vẫn đang gặp gỡ gian truân ở những hoạt động mua bán cơ bản Chẳng hạn như Indonesia. Hồi bốn tuần 3 Lazada đã có CEO thứ ba chỉ trong 9 04 tuần.

Mặc dầu nhu cầu tiêu xài ở China vẫn rất lớn và giá trị vốn hóa của Alibaba tăng lên, duy trì là việc ngày càng khó. Cũ kĩ phiếu Alibaba đã tăng hơn gấp 3 kể từ thời điểm Zhang lên khiến CEO (04 tuần 9/2015) tính tới 04 tuần 6 năm rồi nhưng tới nay đã giảm 15%.

Những sáng kiến mới cũng khiến cho Zhang kiệt sức. Kể cả xét theo tiêu chuẩn làm việc 996 hà khắc tầm thường trong ngành công nghệ Trung Quốc (làm trong khoảng 9h sáng tới 9h tối, 6 ngày trong tuần), lịch làm cho việc của ông còn kinh khủng hơn thế. Không chỉ phải đối đầu với kẻ thù, Zhang còn chịu áp lực quá lớn trong khoảng những ký ức về Jack Ma khi là người kế nhiệm vị Chủ tịch huyền thoại.

Thu Hương

Theo Trí thức trẻ/Bloomberg


Xem thêm: dịch vụ bất động sản
Chuyên mục:

NHẬN XÉT&BÌNH LUẬN

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét